Bệnh học ung thư máu

Ung thư máu (Leukemia) là ung thư của cơ quan tạo ra các huyết cầu như tủy xương và hệ thống bạch huyết (lymp system ).Trong ung thư máu các bạch cầu được sản xuất 1 cách nhanh chóng rối loạn tạo ra các bạch cầu bất thường không hoạt động được và các bạch cầu ung thư nầy lần lần xấm lấn đến các hồng cầu ( red blood cell!) và tiểu cầu ( platelet) ngăn chận sản xuất và phá hủy các tế bào nầy. 

Triệu chứng

Ung thư máu cấp tính có triệu chứng sớm, tiến triển nhanh, nếu không chẩn đoán và điều trị sớm sẽ đưa đến tử vong nhanh. Ung thư máu loại mản tính có tiến triển chậm, thường không có hay có ít triệu chứng trong nhiều năm.

Các triệu chứng của ung thư máu thường không rỏ rệt trong thời gian đầu, chỉ tương tự như cảm cúm.
Khi triệu chứng trở nên rỏ rệt thì tập trung vào 3 yếu tố: ·
-nhiễm trùng : do các bạch cầu(có nhiệm vụ chống nhiễm trùng ) bị ung thư
-thiếu máu : do các hồng cầu bị hủy hoại.
-chảy máu : do các tiểu cầu bị hủy hoại

Các triệu chứng thường thấy trong ung thư máu : mệt mỏi thường xuyên,nóng sốt hay bị lạnh run, hay bị nhiễm trùng, nổi hạch(thường ở hạch cổ,nách, háng bẹn ),kém ăn, mất cân, đau nhức các khớp xương,dể bị chảy máu như chảy máu dưới da (petechiae), chảy máu răng, mũi.Gan và lá lách có thể to ra,. Ở thể cấp tính, nhất là ở trẻ em ( ở trẻ em ung thư máu thuờng ở dạng cấp tính) hay di căn đến não nên có thể có những triệu chứng như nhức đầu, kinh giật, giảm thị giác. nôn, ói..

Phân loại

cách phân loại ung thư máu theo loại tế bào bị ung thư :
1/Ung thư máu cấp tính bạch cầu nguyên bào tủy ( Acute myelogenous leukemia ). Là dạng ung thứ máu thường nhất, có thể ở trẻ em và người lớn.
2/ Ung thư máu cấp tính nguyên bào lympho ( Acute Lymphocytic Leukemia ).
Đây là dạng ung thư máu thường nhất của trẻ em ( 60-70% ung thư máu ở trẻ em).
3/ Ung thư máu mản tính nguyên bào tủy ( Chronic myelogenous leukemia ) thường ở người lớn. Đặc tính của loại nầy có bất thường của nhiễm thể gọi là Philadelphia chromosome)!
4/ Ung thư máu mản tính nguyên bào lympho ( chronic lymphocytic leukemia ) thường ở ngườì lớn, rất hiếm ở trẻ em. Thường không gây triệu chứng trong nhiểu năm.

Chần đoán

Chẩn đoán ung thư máu dựa vào bệnh sử, khám lâm sàng: bác sĩ khám biểu hiện thiếu máu, xem có nổi hạch, chảy máu dưới da, gan lách to v.v.. như nói trên. Chẩn đoán cận lâm sàng như thử máu đếm số lượng các bạch cầu, hồng cầu, tiểu cầu và quan sát hình dạng của các tế bào nầy ở phết máu ngoại biện ( morphology in peripheral blood smear). Nếu nghi ngờ là ung thư máu thì làm sinh thiết tủy xương ( bone marrow biopsy ) để xác định chẩn đoán. Bác sĩ cũng có thể cho làm chọc dò tủy sống ( lumbar puncture) để tìm tế bào ung thư trong hệ thẩn kinh trung ương.